Spis treści

Koloseum
Fori Imperiali
Wzgórze Kapitolińskie
Forum Romanum
Palatyn

Wiele jest pięknych szlaków wycieczkowych, którymi można spacerować i podziwiać zabytki starożytnego Rzymu. Jak mawiali filozofowie rzymscy – "wszystkie drogi prowadzą do Rzymu".

Ale wśród tych dróg są i takie, które prowadzą nas po, najważniejszych z punktu widzenia historii, ścieżkach po których przed nami spacerowali nie tylko zwykli ludzi, ale także starożytni władcy Rzymu i koronowane głowy współczesnego świata.

Nie sposób wyobrazić sobie podróży po Rzymie, bez zwiedzenia Wzgórza Kapitolińskiego, Fori Imperiali z forum Trojana, Koloseum, Forum Romanum czy Palatyn – miejsc charakterystycznych dla Wiecznego Miasta, w których do dziś unosi się duch starożytnych.

Koloseum


I oto wyruszamy od bazyliki św. Jana Luterańskiego w stronę tzw. Starej części Rzymu. Zmierzając w dół, Via San Giov In Laterano, po lewej stronie mamy najokazalszą i jedną z największych budowlę z czasów starożytnego Rzymu, kiedy Imperium rządzili Cesarze – Koloseum.
Ten olbrzymich wymiarów amfiteatr zachwycał i zachwyca swoją antyczną majestatycznością. Jego budowę rozpoczął w 72 roku n.e. Wespazjan, a ukończył w 80 roku n.e. jego syn – Tytus.

Amfiteatr Flawiusza był świadkiem zarówno świetności jak i upadku Rzymu. Przez setki lat pełnił rolę najpierw miejsca uciechy i rozrywki dla ludu, potem stał się kopalnią kamienia na odbudowę zrujnowanego Rzymu.

W średniowieczu Koloseum było twierdzą włoskiego rodu Frangipanich, a potem ponownie niszczało aż do XVIII wieku, kiedy to papież Benedykt XIV konsekrował budowlę i doprowadził do tego, że w jej podziemiach odprawiana była Droga Krzyżowa.

Zwyczaj ten zachował się po dzień dzisiejszy. W pełni swej sławy Koloseum stanowiło wspaniałą demonstrację potęgi rzymskiej. Do dziś jednak, chociaż minęło tyle wieków jest ono dumą Rzymu.

Więcej na Wikipedii
Więcej na Cuda świata

Fori Imperiali


Kierując się dalej z Via San Giov In Laterano przechodzimy do równie znanej w Rzymie Via Fori Imperiali, którą kierujemy nasze kroki do miejsca, w którym cesarze uświetniali swoje zwycięstwa i ważne wydarzenia polityczne stawiając na wielkim placu Fori Imperiali mniejsze Fora, ku czci rzymskich bogów i na pamiątkę swoich czynów.

Jednym z najbardziej znanych jest Forum Trajana, który w ten sposób postanowił unieśmiertelnić zwycięstwo nad Dacją, budując Forum, przewyższające wszystkie inne nie tylko wielkością, ale i bogactwem. Wykonanie powierzył Trajan Apollodorowi di Damasco.

Nowe Forum stało się najbardziej podziwianym miejscem w mieście. Były w nim dwie biblioteki, kolumna ku czci Trajana, bazylika, świątynia, wielki posąg konny Trajana i łuk triumfalny.

Mijając Forum Trajana po drodze zwiedzimy jeszcze Forum Juliusza Cezara, Forum Augusta i Forum Nerwy, które w całkiem niezłym stanie zachowały się do dzisiaj.

Więcej na artykuly.com

Wzgórze Kapitolińskie

Tuż obok Fori Imperiali, po lewej stronie placu, znajduje się jeden z najpiękniejszych zabytków minionych czasów – Wzgórze Kapitolińskie.

O Kapitolu przez wieki krążyły legendy. Opowiadały one o wielkim bogactwie i przepychu. Kapitol w latach swojej świetności był warownym grodem, w którym z czasem powstało wiele budynków życia publicznego. To tutaj właśnie wzniesiono najważniejszą świątynię rzymską o drzwiach ze złotych płyt – świątynię Jowisza, Jukony i Minerwy.

Prawdziwy rozkwit i odbudowa nastąpiły w XVI i XVII wieku, kiedy to lud zapragnął wznieść gmach i plac będące reprezentacyjnymi dla władz świeckich. Projekt wykonał Michał Anioł.

Po wspaniałych schodach, wykonanych na podstawie szkiców Michała Anioła wstępujemy na Wzgórze.
Na wprost wejścia rozpościera się widok na Plac Kapitoliński, ze słynnym posągiem Marka Aureliusza. Imperator – filozof jest tutaj, aby powitać nas, zwiedzających. Jest władcą Forum i Kapitolu – godnym reprezentantem Cezarów. Statua przez długi czas ustawiona była na Lateranie w domu Vera, przodka Marka Aureliusza skąd Michał Anioł przeniósł ją w 1538 roku. Rzeźba była pozłacana i lud wierzył, że nastąpi koniec świata, kiedy pozłota na nowo pojawi się na koniu.

W głębi placu, po lewej stronie został wzniesiony na antycznych ruinach Tabularium Pałac Senatorski, w którym punktem centralnym jest fontanna. Zdobią ją trzy rzeźby: Rzym Tryumfalny w centrum z Tybrem i Nilem po bokach. Pałac Senatorski jest rezydencją Syndyka.

Za czasów panowania Konstantyna na szczycie Kapitolu, w centralnym punkcie, ustawiono krzyż, który miał symbolizować nawrócenie się Cezara na wiarę chrześcijańską. Następnie krzyż ten przeniesiono na wieżę zegarową, wybudowaną w 1579 roku przez Martina Longhi, którą mamy przed sobą, gdzie przebywał aż do połowy XVIII wieku, kiedy to został usunięty. Przywrócono go na miejsce 4 listopada 1924 roku.

Tabularium, na którym wzniesiono Pałac Senatorów, zostało zbudowane przez Lutacjusza Katulusa w 78 roku n.e.. Z Tabulatorium można podziwiać majestatyczna panoramę najsłynniejszego i najbardziej klasycznego miejsca starożytnego Rzymu: wspaniałe świątynie, łuki tryumfalne, pomniki przeróżnych rodzajów.

Wzgórze Kapitolińskie to nie tylko przepiękna architektura zewnętrzna budynków. Wchodzimy do wnętrz i mamy jedyną i niepowtarzalną okazję ujrzeć największe zabytki kultury i sztuki rzymskiej, zgromadzone w jednym miejscu.

Budynek, w którym się obecnie znajdujemy to Muzeum Kapitolińskie, które posiada bardzo bogatą kolekcje antycznych marmurów. Znajduje się w nim między innymi słynna statua Marforia, statua Umierającego Fallusa, znana para Amor i Psyche, kopia odpoczywającego Satyra oraz wiele podobizn takich słynnych ludzi jak: Klaudiusz Marcellus, Homer czy Sokrates. Do jednych z najcenniejszych dzieł muzeum zaliczyć można Wenus Kapitolińską oraz Mozaikę z Gołębiami.

Idąc dalej przechodzimy do Pałacu Konserwatorów i Pinakoteki Kapitolińskiej. Pałac zawiera nieskończoną ilość skarbów artystycznych. Są wśród nich: rzeźba Kwaspiny, która należy do okresu prefidaicznego i jest niewątpliwie najlepiej zachowanym egzemplarzem, Wilczyca - stanowiąca symbol Wiecznego Miasta. Natomiast Pinakoteka Kapitolińska posiada liczne pomniejsze dzieła: Rmulusa i Remusa – Rubensa, Kleopatrę i Augusta – Guercina czy Porwanie Europy – Pawła Veronese.

Więcej na Wikipedii

Forum Romanum

(66kB) Ruiny rzymskiego Forum obecnie.

 Ruiny rzymskiego Forum obecnie.

Tuż nieopodal Kapitolu, po jego prawej stronie mamy najstarszą część Wiecznego Miasta. Wstępujemy tutaj, aby zwiedzić część Rzymu, która w okresie świetności imperium była największą chlubą i dumą Rzymian – Forum Romanum.

Mianem Forum Romanum, określany jest kompleks zabytków, które znajdują się pomiędzy Kapitolem, Fori Imperiali, Koloseumi Palatynem. Forum Romanum było placem, w którym skupiało się polityczne i towarzyskie Rzymu okresu republiki.

W okresie cesarstwa Forum Romanum zostało rozbudowano i wzbogacone o: świątynie Boskiego Juliusza, Wenus, Wespazjana, Antonina i Faustyny oraz łuk triumfalny cesarza Augusta.

Na całość budowli Forum składają się: Kuria, Łuk Septymiusza Severusa, Rostra, Świątynia Wespazjana, Święta Droga, Świątynia Saturna, Kolumna Fokasa, Bazylika Julii, Bazylika Emilii, Świątynia Juliusza Cezara, Świątynia Westy, Świątynia Kastora i Polluksa, Św. Maria Antiqua, Świątynia Antonia i Faustyny, Świątynia okrągła Romulusa, Świątynia Wenus i Romy, Dom Westalek, Bazylika Maksencjusza, Koloseum Łuk Tytusa i Palatyn.

W okresie średniowiecza Forum Romanum uległo zniszczeniu. Prace wykopaliskowe zostały rozpoczęte w 1803 r. a od 1898 są prowadzone systematycznie. Obecnie Forum Romanum nie przedstawia się już tak okazale jak w czasach świetności imperium. Doprowadzone do ruiny zachowało tylko resztki swojego dawnego blasku. Jednak nadal można rozróżnić poszczególne zabudowania.

Palatyn

I oto przed nami ostatni etap wycieczki, rozciągający się po lewej stronie Forum, po tak zwanej "starej części Rzymu" – Palatyn, który stanowił centrum Rzymu w dwóch różnych okresach: epoce królów i imperatorów. Z tego wzgórza możemy podziwiać panoramę, wśród której odnajdziemy miejsca, które dzisiaj zwiedziliśmy, a które na stałe wpisały się w krajobraz Wiecznego Miasta.

W czasach Republiki zamieszkiwały na nim rodziny Patrycjuszów. Za Augusta rezydencja na Palatynie została rozbudowana przemianowana na rezydencję imperialną. W późniejszym czasie powstały również pałace Tytusa, Kaliguli, Flawiuszów i Septymiusza Severusa.

Palatyn był kolebką Rzymu. Tutaj według legendy, Romulus zakreślił granice pierwszego miasta. Wzgórze to zostało wybrane na siedzibę Cezarów i aż do Septymiusza Severusa żaden z Imperatorów go nie opuścił. Tylko Neron próbował wybudować swój Domus Aurea gdzie indziej, jednak nigdy nie został on ukończony, ani nikt w nim nie zamieszkał. Palatyn aż do dzisiaj jest jedynym miejscem, które było zamieszkałe przez Cesarzy. Wzgórze Kapitolińskie, Fori Imperiali, Koloseum, Forum Romanum i Palatyn – dziś ta kolebka starożytnego Rzymu, dzięki najnowszym wykopaliskom, powraca na światło dzienne i przyciąga uwagę zwiedzających swoimi ruinami, które przemawiają do wyobraźni. Z tych miejsc podziwia się widoki, niemające sobie równych, dzięki kompleksom ruin, wspaniale dobranej ornamentacji i majestatycznej panoramie Wiecznego Miasta.

Źródło:

Roma e il Vaticano, wyd. Editrice Lozzi - Roma

Pryncypat

Literatura

Józef Wolski, "Historia powszechna. Starożytność", Warszawa PWN, wyd. III, 1979